Van Samhain tot Halloween: the real deal

Krijg je een kick van griezelen of ben je meer het type ‘licht aan, geluid uit, ogen dicht’ bij goede (of slechte) horror? Met Halloween in aantocht ontkom je in ieder geval niet aan de nodige skeletten, spinnenwebben en spookjes. Maar wat is nou the real deal van dit duistere feestje?

Wat tegenwoordig een goed excuus is voor vampieroutfits en vleermuiskoekjes, vindt zijn oorsprong in de 3000 jaar oude Keltische tradities van Samhain.

 

Keltisch nieuwjaar

De letterlijke betekenis van Samhain is ‘einde van de zomer’. De Kelten verdeelden het jaar in slechts twee seizoenen: zomer en winter, of de lichte helft en de donkere helft. Op 31 oktober was de laatste oogst binnengehaald, het vee op stal gezet, en was het moment voor de overgang naar de donkere helft van het jaar. De cyclus van het jaar was rond; Samhain is het Keltische Nieuwjaar.

 

Een poort van tijd

De nacht van Samhain is dus een overgangsperiode van oud naar nieuw. Het is een tijd die bij geen van beide hoort en dit creëert een soort opening, of kier, tussen beide momenten; een ‘ertussen’ waar normale grenzen vervagen en dat als poort werkt tussen de wereld zoals we die kennen, andere tijden en geestenwerelden.

Het Christendom heeft hier in de 7eeeuw een evil twist aan gegeven, maar Samhain had eigenlijk niks te maken met angst en verdediging tegen het kwaad. Er zat een diep begrip in van hoe dood en leven, donker en licht met elkaar en om elkaar bewegen, en van het ritme van de aarde.

 

Rituelen

Vuur is het belangrijkste element van Samhain: de zon leek aan kracht te verliezen (dat bleek later net wat anders te zitten), dus stookte men grote vuren om hem te ondersteunen in zijn reis door de hemelen.

Aan het eind van de jaarcyclus en de vooravond van de nieuwe ronde werden ook de voorouders geëerd; dat er een makkelijkere verbinding naar andere tijden en werelden was ondersteunde dit.

Vanwege die ‘dunnere sluiers’ tussen de werelden die nacht werd er vaak buiten melk en eten neergezet, voor eventuele dwalende geesten en natuurwezens zoals elfen. (Dit is veel later een keer het hedendaagse Halloween trick or treat geworden, en het verkleden is om deze zogenaamde boze geesten af te schrikken.)

Samhain was een tijd voor het loslaten van het oude en de aandacht richten op het nieuwe jaar, op alle potentie die nog in de donkerte besloten lag en wat daaruit kon groeien. De oogst was binnen; dus tijd voor een nieuwe ronde zaaien, groeien en daar de vruchten van plukken.

 

Samhain in de 21steeeuw

Toen in de 7eeeuw het Christendom naar Ierland kwam, verloor Samhain zijn eigenlijke betekenis en werd het omgedoopt tot All Hallow’s Eve, de avond voor All Saints’ Day, waar alle heiligen van de kerk geëerd werden. Ergens onderweg door de eeuwen is dat Halloween geworden. In de 19eeeuw vertrokken veel Ieren naar de Verenigde Staten vanwege armoede en hongersnood. Daar ontstonden de tradities van Jack-o’-lanterns (die gezichten gekerfd in pompoenen) en trick or treat. Ergens in de 20steeeuw is het weer terug overgewaaid van de VS naar Europa.

 

Halloween is tegenwoordig weer een gemeenschappelijk feest, maar meer met de insteek van samen griezelen. Ook gezellig, maar heb je nou meer feel met de oorspronkelijke ideeën van Samhain, kan je ook …

  • zelf kaarsen branden (of je houtkachel, of een vuurkorfje buiten, etc.)
  • herinneringen van je dierbaren ophalen
  • lekker en voedzaam koken met bijvoorbeeld pompoen of appel
  • oud zeer opofferen
  • intenties voor het nieuwe jaar neerzetten.

 

Wil je dat nog verrijken met een passende soundtrack, vind je hieronder een kort Spotify-afspeellijstje met nummers voor Samhain, waar de Keltische oorsprong ook wel doorheen gesijpeld is. 😉 Een mooie en bijzondere avond gewenst!

Sfeerbeeld van grote vlam in vuur in houtkachel

Van Samhain tot Halloween: the real deal
Getagd op:                

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *